Przeskocz do treści

Rola właściciela

Marzec 2, 2011

Właścicieli możemy podzielić na dwie grupy: zarządzających oraz rozliczających okresowo. Ponieważ w firmach  małych i średnich przeważa typ właściciela zarządzającego, skoncentrujemy się na nim. Oczywiście mimo tego podziału, właściciel nawet nie zarządzając firmą, może na nią wpływać i ukierunkowywać – dobierając konkretnych ludzi, wydając zalecenia i podejmując decyzje, które obowiązują zarządzających. Istotne jest zawsze, aby rozumiał on swoją rolę i miejsce. Pozwala mu to skupić się na kluczowych obowiązkach oraz polepsza atmosferę w firmie dzięki klarownemu określeniu zadań.

Ponadczasowe prawa i obowiązki właściciela

Wraz z rozwojem firmy rola właściciela zmienia się, jednak pewne obowiązki i prawa pozostają niezmienne.

Podkreślić tu należy, że właściciel przedsiębiorstwa powinien mieć pewne prawa zagwarantowane – to on podejmuje ryzyko, stwarza miejsca pracy, bierze na siebie ciężar i odpowiedzialność, naraża niejednokrotnie swój cały majątek i swoje dobre imię, poświęca firmie bardzo dużo czasu i wysiłku.

Z drugiej strony warto podkreślić też słowo „obowiązki”, ponieważ spotkaliśmy się – na szczęście rzadko – z niepokojącą ignorancją właściciela i traktowaniem własnej firmy jak „prywatnego folwarku” bez żadnych zasad.

Właściciel jako przykład dla pracowników

Skąd bierze się odpowiedzialność wśród pracowników? Co sprawia, że angażują się w działania firmy? Dzięki czemu stosują się do firmowego systemu wartości?

Odpowiedzią na te pytania jest postawa kadry zarządzającej, a w szczególności – postawa właściciela.

Jeśli zachowuje się on odpowiedzialnie i przestrzega firmowego systemu wartości (nawet, jeśli jest to dla niego niewygodne), daje dobry przykład swoim pracownikom, staje się dla nich wzorem postępowania.

Jeśli jednak ustala reguły, ale jego słowa i wielkie hasła nie są podparte czynami, daje znak pracownikom, że reguły nie są aż takie ważne, by się nimi przejmować. Odbierają je wtedy jako narzucone siłą przez właściciela – wyższego w hierarchii.

Ta kwestia – przykładu osobistego – jest pierwszorzędna i kluczowa. Może być przyczyną sukcesu lub porażki firmy.

Właściciel jako budowniczy podstaw firmy

Właściciel firmy ma kluczowy wpływ na jej podstawowe elementy strategiczne – tworzy misję, wizję oraz firmową hierarchię wartości. Te elementy (misja, wizja i hierarchia wartości) określamy w zarządzaniu strategicznym piętrem wartości. Jest to najwyższe piętro zarządzania – często niedoceniane: wyobraź sobie dach, który jest dziurawy lub w ogóle niedokończony. Co się wtedy dzieje? Każda zawierucha daje firmie „w kość”, co chwilę leje się do środka woda lub wdziera zimny wiatr – załoga zamiast koncentrować się na realizowaniu swoich celów, wciąż musi walczyć ze szkodami: osuszać, ustawiać poprzewracane przedmioty itd.

Budowa podstaw firmy to oczywiście nie tylko sformułowanie misji firmy, wizji jej rozwoju i wartości. To także określenie jej struktury, zdefiniowanie celów, docelowej grupy klientów i procedur wewnętrznych, podział pracy, stworzenie systemu planowania, systemu wynagrodzeń (czy szerzej: motywacyjnego) czy wreszcie systemu uprawnień.

Nie trzeba tego wszystkiego robić zaraz na początku, ale stopniowo takie świadome i planowe budowanie podstaw firmy (inaczej: tworzenie ram działania) powinno postępować. Niejednokrotnie spotkaliśmy się z sytuacją, kiedy burzliwy rozwój portfela klientów doprowadzał przez spory okres czasu do fatalnych zaniedbań w tej właśnie dziedzinie.

Trzy role właściciela wewnątrz firmy

Opisując trzy kolejne ujęcia ról właściciela posłużymy się żywym przykładem Stanisława Rosnowskiego – prezesa Elstar Oils S.A i jednego ze 100 najbogatszych Polaków. Rolę właściciela ujmiemy w perspektywach fachowca, przywódcy oraz reprezentanta firmy na zewnątrz.

Właściciel jako autorytet wiedzy – fachowiec

Już w dzieciństwie młody Stanisław każdego ranka czytał gazety codzienne w poszukiwaniu ciekawostek ze świata techniki. Właśnie ta wiedza i poznawanie rozwiązań stosowanych za granicami pomogły mu odnosić sukcesy po założeniu swojego małego zakładu produkcyjnego. Wygrywał przetargi, ponieważ stosował nowoczesne rozwiązania techniczne, będąc jednocześnie dużo tańszy od konkurencji. Nie byłoby to możliwe gdyby nie zamiłowanie Rosnowskiego do nowoczesnych technologii. Wciąż jest on dla swoich pracownikiem autorytetem wiedzy i fachowcem w swojej dziedzinie. Szczególnie na początku rozwoju firmy ta fachowość jest kluczowa do zbudowania przewagi konkurencyjnej.

Właściciel jako inspirator – przywódca

Cechą charakterystyczną przedstawianej postaci jest też umiejętność wykorzystywania pojawiających się szans i gotowość podjęcia ryzyka. W latach 90-tych Rosnowski widział dwa poważne problemy, mogące przeszkodzić rozwojowi jego firmy. Pierwszym z nich był rozpad szkolnictwa zawodowego, przez co zaczynało brakować wykształconej kadry. Drugi problem to koniec dobrej koniunktury, wynikający z zahamowania dynamiki remontów i modernizacji. W tym trudnym dla firmy momencie Rosnowski musiał wykazać się silnymi zdolnościami przywódczymi. Podjął ryzyko budując tłocznię oleju w Czernie i zaczął zajmować się przetwórstwem olejów dla branży spożywczej. Zmienił branżę i przekonał do tego ruchu swoich pracowników. Każdy właściciel powinien być jednocześnie przywódcą. Umiejętność inspiracji jest cenniejsza niż zdolność skrupulatnej kontroli.

Właściciel jako reprezentant na zewnątrz

Obecnie Rosnowski stoi na czele zarządu firmy. Nie angażuje się już bezpośrednio w działalność operacyjną. Uwagę w większej mierze skupia na strategii, oraz reprezentowaniu firmy na zewnątrz. Przybiera to formę uczestniczenia w spotkaniach biznesowych, rozmowach z większymi partnerami, udzielaniu się w mediach. Umiejętności takie jak budowanie relacji czy przemawianie często są przez właścicieli niedoceniane, pomimo że w dalszych etapach rozwoju bezpośrednio przyczyniają się do powodzenia firmy. Właściciel potrafiący przekonująco i konkretnie opowiedzieć o planach rozwoju firmy lepiej przekona do niej inwestorów niż ten, który bez przygotowania i pewności siebie opowie kilka zdań bez określonej struktury. Steve Jobs (szef Apple) aż 4 dni przygotowuje się do krótkiej prezentacji wyników finansowych spółki. On wie, jak wiele korzyści daje umiejętna reprezentacja firmy na zewnątrz.

Zmienna rola właściciela w czasie

Na samym starcie właściciel zajmuje się dosłownie wszystkim. Często jest księgowym, sprzedawcą, HR-owcem i sprzątaczem w jednej osobie. Kluczową jego aktywnością jest tworzenie pierwszych ofert i pozyskiwanie klientów. W pierwszych etapach najważniejsze są determinacja i wytrwałość. Muszą one zaistnieć, by firma przetrwała trudny początkowy okres i doczekała do pierwszego okresu wyraźnego wzrostu sprzedaży.

Najważniejszą cechą właściciela na etapie rozwoju sprzedaży oraz uzyskania stabilizacji jest samodyscyplina. Ważne jest nie „przejadanie” zysków, lecz ich reinwestowanie. Najczęściej dla dobrego funkcjonowania firmy nie jest potrzebne nowe biuro, drogie meble, nowe komputery i samochody… Wszystko to są oznaki wysokiego statusu. Nie należy jednak nabywać ich zbyt wcześnie – na przykład po zdobyciu pierwszych kilku klientów. Na tym etapie przyszłość firmy jest wciąż niepewna.

Silną samodyscyplinę zachować należy również podczas etapu Pozytywnej Stagnacji. Towarzyszące jej stosunkowo wysokie zyski połączone z poczuciem bezpieczeństwa wynikającym z ustabilizowania się firmy po okresie zmian może skłonić zarządzających do odważnych inwestycji. Często jednak właśnie inwestycje w okresie stabilizacji są zbyt optymistyczne i przerastają możliwości firmy. Niedawne bezpieczeństwo szybko wyparowuje, razem z płynnością finansową.

W trakcie dwóch kryzysowych etapów charakteryzujących się dużym stresem, rola właściciela polega na ogarnięciu oraz zaplanowaniu wszystkich zmian, a także na zbudowaniu u podwładnych motywacji do ich przeprowadzenia.

Podstawowym krokiem jest stworzenie w pracownikach poczucia bezpieczeństwa. Osiągnąć można to poprzez otwartą komunikację – jasne przedstawianie podejmowanych decyzji oraz płynącego z nich ryzyka i korzyści.

Równie kluczową rzeczą jest gotowość właściciela do przekazania swoich uprawnień podwładnym, jeśli tylko wymaga tego sytuacja firmy. Jeśli zostanie ona połączona z motywacją pracowników do aktywnego uczestniczenia w zmianach, jest bardzo prawdopodobne, że zakończą się one pozytywnie.

W trakcie „walki o utrwalenie nowego porządku”, konieczne są determinacja, konsekwencja oraz (po raz kolejny) dobra komunikacja. Właściciel powinien przekazywać swoim podwładnym wiedzę dotyczącą obsługi nowych systemów zarządzania, a także dbać o przestrzeganie strategii na wszystkich poziomach w firmie. Dobrą inwestycją może stać się zatrudnienie trenera-konsultanta, który wesprze w tworzeniu i wdrażaniu strategii, pomoże wdrożyć systemy i dopasować je do organizacji oraz przejmie na siebie obowiązki nauczania pracowników obsługi nowych systemów zarządzania.

Ewolucja przedsiębiorcy

Na łamach HBR Jeff Bezos, szef największego sklepu internetowego Amazon.com, określił  regułę „ewolucji przedsiębiorcy”:

Jak robić? => Co robić? => Kto robi?

Im firma staje się większa i bardziej złożona, tym mniej właściciel skupia się na sprawach operacyjnych, stopniowo koncentrując się jedynie na strategii. Wyróżnić można 3 fazy:

1.     Pierwsza – właściciel odpowiada za wszystko. Określa, CO zrobić, JAK zrobić i często sam te czynności wykonuje.
2.     Druga – przechodzi w rolę osoby wskazującej, CO należy wykonać, jednak już bez ingerencji w sposób wykonania (JAK).
3.     Trzecia – ogranicza się do określenia osób, które mają być odpowiedzialne za dany obszar (KTO), pozostawiając podwładnym określenie szczegółowych celów i sposobów ich realizacji.

10 Przykazań Właściciela

Abyś odniósł jak najwięcej korzyści z zdobytej właśnie wiedzy, przygotowaliśmy dla Ciebie „10 przykazań właściciela”, które są ponadczasowe i prawdziwe na każdym z etapów rozwoju firmy. Stosuj się do nich, a zarządzanie firmą stanie się łatwiejsze, mniej stresujące i zabierze mniej czasu:

1.       Bądź gotów delegować uprawnienia i odpowiedzialność swoim pracownikom.
2.       Rozwijaj kompetencje podwładnych (ucz ich), zamiast ciągłego udzielania instrukcji.
3.       Zadbaj o to, by inni wykonali jak najwięcej tych pracy, których ty nie musisz wykonywać.
4.       Bądź przygotowany na pojawienie się niespodziewanych problemów.
5.       Otwarcie komunikuj się ze swoimi pracownikami. Mów wprost o sytuacji firmy.
6.       Korzystaj z pomocy zewnętrznych doradców i fachowców, by oszczędzić czas i pieniądze.
7.       Żyj na poziomie, na jaki Cię stać. Nie żyj ponad stan.
8.       Nieustannie rozwijaj się, czytaj, zdobywaj kompetencje zarządcze i przywódcze.
9.       Dawaj przykład swoim działaniem. Wymagając od pracowników, wymagaj również od siebie.
10.        Zmieniaj swój sposób działania w miarę rozwoju firmy i przechodzenia na kolejne etapy.


Zapraszamy na: www.ask-ak.com

About these ads
No comments yet

Dodaj komentarz

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

WordPress.com Logo

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Twitter picture

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

Follow

Otrzymuj każdy nowy wpis na swoją skrzynkę e-mail.

%d bloggers like this: