Skip to content

Strategia – cz.2

Maj 17, 2011

Strategia jest czymś więcej niż tylko dokumentem dla zarządzających wyższego szczebla. Powinna przejawiać się w codziennych decyzjach pracowników firmy. Jak zaprojektować i wdrożyć ją tak, by nie była tylko dokumentem na półce, a stała się żywym kierunkowskazem?

Budowanie strategii

Strategia jako projekt

Strategię traktować należy jako projekt. W praktyce oznacza to dwie rzeczy:

  • Określony jest cel, zasoby, metody oraz harmonogram działań związanych z budowaniem strategii. Wyznaczony jest precyzyjny termin rozpoczęcia i zakończenia projektu. Dzięki temu nie ma miejsca na “prowizorkę” i przerzucanie się koncepcjami, z których niewiele wynika.
  • Wyznaczony jest kierownik projektu. Pozwala to uniknąć paraliżu decyzyjnego oraz walki o wpływy. Kierownik projektu powinien posiadać doświadczenie w zarządzaniu większymi projektami, umiejętności myślenia systemowego i analitycznego oraz zdolność dostrzegania nowych możliwości. Dobrze, jeśli posiada szeroką wiedzę dotyczącą całej organizacji. Jeśli kierownikiem projektu nie jest szef organizacji – szef ów powinien przyjąć rolę sponsora projektu, który daje środki na realizację oraz dyskretnie nadzoruje wyniki prac.

Projekt opracowania strategii powinien składać się z czterech głównych etapów.

Etap 1: Określenie szczegółów “projektu strategia”

Często zdarza się sytuacja, w której menedżerowie mający tworzyć strategię nie są w stanie dojść do porozumienia, ponieważ różnie rozumieją metody i plan projektowania strategii, role poszczególnych osób, a nawet samo pojęcie strategii. Dlatego tak ważne jest, by na starcie określić:

  • Czym jest strategia – co zawiera? Jaki ma być efekt fizyczny prac?
  • Jaki jest plan prac nad strategią? Kiedy i z jakich metod będziemy korzystać?
  • Jaka jest rola poszczególnych osób w tworzeniu strategii?

Etap 2: Opracowanie strategii głównej

Strategia główna wytycza kierunki działania na poziomie całego przedsiębiorstwa. Odnosi się do kwestii takich jak geograficzny obszar działania, produkty czy kanały dotarcia do klientów.

Do opracowania strategii (zarówno głównej jak i cząstkowych) powinno się wykorzystać:

  • Misję, wizję rozwojową i cele strategiczne
  • Analizy, symulacje (rynkowe, finansowe, sprzedażowe itd.)
  • Zasoby organizacji
  • Dotychczasowe strategie, doświadczenia, inicjatywy i pomysły
  • warsztaty strategiczne i dyskusję wewnątrz organizacji
  • Metody takie jak np. SWOT czy BSC (Zrównoważona Karta Wyników)

Opracowanie strategii dla całej firmy powinno być powierzone zespołowi mieszanemu, w którego skład wchodzą przedstawiciele różnych grup, działów – tak, aby uwzględnić różne aspekty i uwarunkowania.

Etap 3: Opracowanie strategii cząstkowych

Następstwem strategii głównej powinny być odnoszące się do niej strategie cząstkowe. Produktowo-rynkowe (np. sprzedażowa, marketingowa, komunikacyjna) powinny być realizowane najpierw. Dopiero po ich opisaniu przychodzi kolej na opracowanie strategii organizacyjnych – jak strategie HR, finansów czy badań i rozwoju.

Poszczególne strategie cząstkowe powinny być opracowywane przez ludzi, których one dotyczą. Sytuacja, w której strategie cząstkowe w całości opracowuje najwyższy szczebel zarządzania, jest bardzo ryzykowna. Może doprowadzić do zmniejszenia zaangażowania niższego szczebla, oderwania strategii od praktycznych możliwości realizacji, a nawet konfliktu pomiędzy dwoma szczeblami zarządzania.

Skoro najwyższy szczebel nie powinien sam tworzyć strategii, niezwykle istotna staje się komunikacja. Dlatego przed opracowaniem strategii cząstkowych należy wyraźnie określić, w jakich ramach niższy szczebel może się poruszać.

Etap 4: Ocena i bilansowanie strategii

Po etapach projektowania poszczególnych strategii dokonywać należy ich oceny oraz wprowadzać ewentualne poprawki. Główne kryteria oceny to:

  • Spójność wewnętrzna – czy elementy strategiczne nie zaprzeczają sobie? Czy są zgodne z wizją firmy oraz postawionymi celami?
  • Spójność z otoczeniem – czy strategia bazuje na prawdziwych informacjach o otoczeniu? Czy bierze pod uwagę przewidywane zmiany otoczenia?
  • Dostosowanie do zasobów – czy strategia nie wykorzystuje więcej zasobów niż firma ma do dyspozycji? Czy wykorzystuje je w optymalny sposób?
  • Akceptowalny poziom ryzyka – czy ryzyko niezrealizowania strategii jest na tyle małe, że nie zakłóci poprawnego funkcjonowania przedsiębiorstwa w razie niepowodzenia?
  • Zgodność twórców – czy menedżerowie tworzący strategię są zgodni co do jej ostatecznej wersji? Czy dla każdego jest zrozumiała?

Po skonstruowaniu poszczególnych strategii należy dokonać ich zbilansowania. Polega ono na zbadaniu:

  • czy elementy w poszczególnych strategiach nie zaprzeczają sobie?
  • czy zapewnione lub dostępne są zasoby i możliwości realizacji?

W razie potrzeb należy przeformułować strategie.

Wdrażanie strategii

Komunikowanie strategii

Pierwszym krokiem po zbudowaniu strategii powinno być zakomunikowanie jej reszcie firmy. Strategia główna komunikowana powinna zostać wszystkim pracownikom, a strategie cząstkowe – w ramach odpowiednich działów.

Komunikacja strategii jest ciągłym procesem. Wymaga od zarządzających systematyczności oraz nieustannego odnoszenia się do niej podczas dokonywania wyborów oraz delegowania zadań pracownikom.

Za wdrożenie strategii odpowiadają właściwie wszyscy, a szczególnie menedżerowie wszystkich szczebli.
Wdrożenie to odbywa się na dwóch głównych płaszczyznach – wyborów oraz projektów strategicznych.

Wybory

Strategia narzuca pewne ramy i sposoby postępowania, których należy trzymać się na co dzień, dokonując wyborów. Jeśli na przykład strategia marketingowa określa pozycjonowanie w wyszukiwarkach internetowych jako kanał dotarcia do potencjalnych klientów, dyrektor marketingu nie powinien angażować się w działania związane z promowaniem firmy w radiu czy telewizji.

Strategia odnosi się do każdego, niezależnie od miejsca zajmowanego w hierarchii firmy. W sytuacji gdy jako kluczową przewagę konkurencyjną określono szybkość obsługi klienta, to zarówno dyrektor działu obsługi klienta, jak i szeregowy pracownik call center powinni to mieć na uwadze. Pierwszy – decydując o przeznaczeniu dodatkowych środków na szybsze łącze zamiast stworzenia nowej grafiki formularza zapytań, drugi – decydując o odpisaniu na mail w dwóch zdaniach w przeciągu 10 minut, zamiast odpisywania po godzinie spędzonej na analizie rozwiązania i “ubieraniu” go w najwłaściwsze słowa.

Projekty strategiczne

Każda ze strategii (łącznie z główną) powinna zawierać listę wynikających z niej inicjatyw. One z kolei powinny zostać przekształcone w systematycznie realizowane projekty.

Projekty strategiczne wynikają najczęściej z konieczności przekształcenia wewnętrznego funkcjonowania firmy, by sprostać strategii (np. projekt opracowania schematu rozmowy pracownika obsługi z klientem) lub postawionych celów strategicznych (np. wdrożenie narzędzi do kontroli kosztów, gdy firma postawiła za cel 10%-towe zmniejszenie kosztów stałych).

Strategia na czasie

Raz opracowana strategia nie może pozostać na zawsze. Ciągłe zmiany w otoczeniu konkurencyjnym, zasobach posiadanych przez firmę, a także pojawiające się pomysły oraz informacje zwrotne od pracowników sprawiają, że również zmiana strategii staje się konieczna.

Dobrym sposobem jest gromadzenie informacji o zmianach, oraz przeprowadzanie regularnych spotkań zarządu, podczas których dyskutuje on tylko na temat strategii. Warto też co pół roku dokonywać generalnych przeglądów strategii – weryfikując założenia na jakich się opierają oraz tworząc pomysły na lepsze metody realizacji celów.

Dzięki takim działaniom strategia będzie wciąż żywa i skuteczna, wpływając na codzienne działania i decyzje podejmowane przez pracowników w całej firmie.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d bloggers like this: